Płyta gazowa może działać na dwa sposoby. W tradycyjnym modelu gaz miesza się z powietrzem i spala w otwartym płomieniu, który bezpośrednio ogrzewa naczynie. W rozwiązaniu „gaz-pod-szkłem” spalanie odbywa się w zamkniętych komorach pod ceramiką, a ciepło jest przekazywane przez rozgrzaną powierzchnię. Oba urządzenia wykorzystują gaz, ale płyta gaz-pod-szkłem nie jest płytą indukcyjną.
Jak działa tradycyjna płyta gazowa?
Po odkręceniu pokrętła gaz płynie przewodem do palnika. W jego dyszy łączy się z powietrzem, czyli tlenem potrzebnym do spalania. Tak powstała mieszanka gazowo-powietrzna wydostaje się przez otwory w koronie palnika. Iskrownik wytwarza iskrę, która inicjuje zapłon.
Płomień ogrzewa dno garnka bezpośrednio. Ilość dostarczanego gazu decyduje o jego wielkości, a tym samym o mocy grzania. Ciepło trafia do naczynia zarówno przez kontakt z płomieniem, jak i przez gorące gazy unoszące się wokół niego. Część energii ucieka jednak na boki, dlatego na efektywność wpływają także wielkość płomienia, średnica garnka i jego ustawienie.
Standardowa płyta gazowa składa się z kilku elementów, które wspólnie odpowiadają za doprowadzenie paliwa, zapłon i przekazanie ciepła:
- Palnik – miesza gaz z powietrzem i rozprowadza płomień wokół korony.
- Dysza – dozuje gaz dopływający do palnika.
- Iskrownik – wytwarza iskrę potrzebną do zapłonu mieszanki.
- Ruszt – podtrzymuje naczynie nad płomieniem.
- Pokrętła lub panel sterowania – regulują dopływ gazu i moc grzania.
W tym rozwiązaniu płomień jest widoczny, a naczynie nagrzewa się szybko. Wadą pozostaje konieczność czyszczenia rusztów, koron palników i powierzchni wokół nich.
Jak działa płyta gaz-pod-szkłem?
Płyta gaz-pod-szkłem nadal spala gaz, lecz robi to inaczej niż tradycyjny palnik. Nie ma tu otwartego płomienia ogrzewającego garnek bezpośrednio. Palniki znajdują się pod taflą szkła witroceramicznego, w zamkniętych komorach. W nich zachodzi spalanie katalityczne, czyli proces wspomagany przez specjalny materiał katalityczny i wysoką temperaturę.
Podczas spalania energia gazu ogrzewa elementy komory oraz powierzchnię ceramiki. Rozgrzana ceramika przekazuje ciepło do dna naczynia głównie przez promieniowanie podczerwone i kontakt z jego powierzchnią. Szczelna konstrukcja ogranicza uchodzenie gorących gazów, ale oznacza też, że reakcja na zmianę ustawienia mocy może być wolniejsza niż przy otwartym płomieniu.
Proces działania można przedstawić w kilku etapach:
- Gaz dopływa do ukrytego palnika po uruchomieniu wybranego pola.
- W komorze miesza się z powietrzem w proporcji potrzebnej do spalania.
- Iskrownik lub inny układ zapłonowy inicjuje spalanie w zamkniętej komorze.
- Wysoka temperatura i katalizator podtrzymują spalanie bez widocznego płomienia.
- Ciepło nagrzewa ceramikę, która przekazuje energię do naczynia w postaci promieniowania i przez kontakt.
- Palnik może pracować cyklicznie, czyli okresowo pobierać gaz, aby utrzymać ustawioną temperaturę.
Cykliczna praca ogranicza zużycie paliwa, gdy powierzchnia osiągnie wymaganą temperaturę. W niektórych modelach część gotowania można kontynuować dzięki ciepłu zgromadzonemu w ceramice po wcześniejszym wyłączeniu palnika. Z tego samego powodu płyta zwykle nagrzewa się wolniej, ale także dłużej oddaje ciepło po zakończeniu grzania.
Gładka powierzchnia ułatwia czyszczenie, ponieważ nie ma wystających rusztów ani klasycznych koron palników. Ceramikę trzeba jednak chronić przed przesuwaniem ciężkich garnków i patelni. Naczynia lepiej podnosić, zamiast szurać nimi po płycie, szczególnie gdy powierzchnia jest rozgrzana.
Do działania takiego urządzenia potrzebne są dwa przyłącza. Gaz zasila proces spalania, a prąd obsługuje elektronikę, sterowanie, czujniki i zapłon. W zależności od modelu może być stosowany zwykły iskrownik albo inne rozwiązanie zapłonowe. Samo ciepło nie powstaje jednak z energii elektrycznej, jak w płycie indukcyjnej – jego źródłem pozostaje spalany gaz.
Tradycyjna płyta gazowa a gaz-pod-szkłem
Najważniejsze różnice wynikają z miejsca spalania oraz sposobu przekazywania energii do naczynia:
| Cecha | Tradycyjna płyta gazowa | Płyta gaz-pod-szkłem |
|---|---|---|
| Sposób spalania | Otwarty płomień nad powierzchnią płyty | Spalanie w zamkniętej komorze pod ceramiką |
| Przekazywanie ciepła | Bezpośrednio z płomienia do dna naczynia | Przez nagrzaną ceramikę i promieniowanie podczerwone |
| Efektywność wykorzystania gazu | Część ciepła ucieka wokół naczynia | Zwykle lepsze wykorzystanie ciepła, zależne od konstrukcji i sposobu gotowania |
| Czyszczenie | Ruszt, palniki i zagłębienia wymagają osobnego mycia | Gładka tafla jest prostsza do przetarcia |
| Szybkość nagrzewania | Płomień daje szybką reakcję na zmianę mocy | Powierzchnia może nagrzewać się wolniej i dłużej utrzymywać ciepło |
| Wymagania instalacyjne | Gaz, a przy automatycznym zapłonie także zasilanie elektryczne | Gaz oraz prąd do sterowania, czujników i zapłonu |
Tradycyjny model sprawdzi się tam, gdzie liczy się prosta konstrukcja, szybka regulacja płomienia i niższy koszt zakupu. Płyta gaz-pod-szkłem może lepiej odpowiadać osobom, które preferują gładką powierzchnię, łatwiejsze czyszczenie i zamknięty system spalania. Trzeba zaakceptować wolniejsze nagrzewanie oraz konieczność podłączenia urządzenia zarówno do gazu, jak i do prądu.
Najważniejsza różnica jest więc prosta: w klasycznej płycie gaz ogrzewa garnek otwartym płomieniem, a w modelu gaz-pod-szkłem najpierw nagrzewa ceramikę w wyniku spalania katalitycznego. Wybór zależy od tego, czy ważniejsza jest natychmiastowa reakcja palnika, czy gładka powierzchnia i inny sposób wykorzystania ciepła.
