Najlepsza jest klasa energetyczna A, ale obecnie należy do rzadkości. W wielu przypadkach bardziej opłacalnym wyborem będą urządzenia klasy C lub D, jeśli ich cena zakupu i zużycie energii tworzą korzystny bilans. Przed zakupem porównaj nie tylko literę, lecz także wartość zużycia energii w kWh.
Jaka klasa energetyczna jest najlepsza?
W skali od A do G klasa A oznacza najwyższą efektywność energetyczną. Nie jest jednak standardem, którego trzeba szukać w każdej kategorii sprzętu. Nowa skala została zaprojektowana z zapasem na przyszłe technologie, dlatego urządzenia klasy A są obecnie rzadkie, a modele klasy B również nie występują powszechnie.
Dla wielu gospodarstw domowych rozsądnym kompromisem między ceną zakupu a kosztami użytkowania będzie klasa C lub D. Klasa A może się opłacać wtedy, gdy urządzenie pracuje bardzo często, przez wiele lat, a różnica w jego cenie nie jest zbyt duża. Przy sporadycznym użytkowaniu droższy model może nie odzyskać przewagi w postaci niższych rachunków.
Skala A–G – co zmieniło się w 2021 roku?
Od 2021 roku w wybranych grupach sprzętu stosuje się skalę od A do G zamiast wcześniejszych oznaczeń od A+++ do D. Stary system stał się mało czytelny, ponieważ wiele urządzeń trafiało do najwyższej klasy A z jednym, dwoma lub trzema plusami. Konsumentowi trudniej było ocenić, jaka była rzeczywista różnica między modelami.
Nowa klasyfikacja zaostrzyła kryteria. Dzięki temu klasy A i B pozostawiono dla urządzeń, które w przyszłości będą wykorzystywać jeszcze bardziej oszczędne rozwiązania. Orientacyjne zestawienie wcześniejszych i obecnych oznaczeń wygląda następująco:
| Stara klasa przed 2021 rokiem | Nowa klasa orientacyjnie | Znaczenie przy porównywaniu modeli |
|---|---|---|
| A+++ | C | Wysoka efektywność w nowej skali |
| A++ | D | Często rozsądny kompromis cenowy |
| A+ | E | Wyższe zużycie niż w klasach A–D |
| A | F | Jedna z niższych klas nowej skali |
To zestawienie jest tylko orientacyjne. Kryteria zależą od rodzaju urządzenia, dlatego nie należy traktować go jako uniwersalnego przelicznika dla każdego sprzętu. Na nowej etykiecie znajduje się także kod QR prowadzący do szczegółowych danych w bazie EPREL.
Dlaczego sama litera klasy to za mało?
Klasa energetyczna służy przede wszystkim do porównywania urządzeń tego samego typu. Klasa A lodówki nie oznacza takiego samego zużycia energii jak klasa A pralki. Każda kategoria ma własne kryteria oceny, sposób pomiaru i informacje dodatkowe na etykiecie.
Najważniejszą liczbą przy szacowaniu kosztów jest zużycie energii wyrażone w kWh. W zależności od urządzenia etykieta podaje je w skali roku albo na określoną liczbę cykli. Koszt można oszacować według prostego wzoru:
zużycie energii w kWh × cena 1 kWh = orientacyjny koszt eksploatacji
Wynik z etykiety pochodzi ze standaryzowanych pomiarów, więc rzeczywiste zużycie może się różnić. Na rachunek wpływają między innymi:
- Częstotliwość użytkowania – pralka uruchamiana kilka razy w tygodniu zużyje więcej energii niż model używany sporadycznie.
- Pojemność urządzenia – większa lodówka lub pralka może zużywać więcej prądu, nawet gdy ma podobną klasę.
- Sposób korzystania – ustawienia temperatury, wybór programu i pełne załadowanie urządzenia zmieniają zużycie energii.
- Warunki pracy – w przypadku lodówki znaczenie ma między innymi temperatura otoczenia i prawidłowe ustawienie sprzętu.
- Cena energii – ten sam model będzie generował inne koszty przy różnej stawce za kWh.
Dlatego litera jest szybkim filtrem, a wartość kWh pozwala ocenić konkretną różnicę między modelami. Na etykiecie mogą znajdować się również dane o hałasie, zużyciu wody, pojemności i czasie trwania programu.
Kiedy warto dopłacić do wyższej klasy?
Opłacalność zakupu zależy od różnicy między ceną droższego i tańszego urządzenia oraz od tego, ile energii można zaoszczędzić w ciągu roku. Im częściej sprzęt pracuje, tym większe znaczenie ma niższe zużycie. Lodówka działa przez całą dobę, więc nawet niewielka roczna różnica w kWh będzie powtarzać się przez cały okres jej użytkowania. Pralka lub zmywarka pracuje cyklicznie, dlatego trzeba uwzględnić liczbę uruchomień.
Przed dopłatą do wyższej klasy odpowiedz sobie na te pytania:
- Jak często urządzenie będzie pracować? Przy codziennym lub niemal ciągłym działaniu wyższa efektywność ma większą szansę się zwrócić.
- Jaka jest różnica w zużyciu kWh? Sama różnica między literami nie wystarcza. Porównaj konkretne wartości na etykietach.
- Jaka jest różnica w cenie zakupu? Podziel dopłatę przez przewidywaną roczną oszczędność, aby oszacować czas zwrotu.
- Czy pojemność odpowiada potrzebom? Duży sprzęt może zużywać więcej energii, jeśli wykorzystujesz tylko część jego możliwości.
- Jak długo planujesz używać urządzenia? Dłuższy okres eksploatacji zwiększa znaczenie niższych rachunków.
Wymiana sprawnego sprzętu wyłącznie z powodu starego oznaczenia nie zawsze ma sens. Jeśli urządzenie działa poprawnie i nie zużywa wyjątkowo dużo energii, koszt zakupu nowego modelu może przewyższyć oszczędności. Wymiana jest łatwiejsza do uzasadnienia, gdy stary sprzęt często się psuje, zużywa dużo prądu albo jego naprawa jest nieopłacalna.
Jak wybrać klasę energetyczną?
Jeśli urządzenie ma pracować intensywnie, porównuj przede wszystkim modele z wyższych klas, ale zawsze zestawiaj ich cenę z rocznym zużyciem energii. Przy sprzęcie używanym okazjonalnie klasa D lub inna niższa może być finansowo rozsądniejsza, zwłaszcza gdy różnica w poborze prądu jest niewielka.
Najlepszy wybór to nie zawsze urządzenie z literą A, lecz model, którego koszt zakupu i eksploatacji odpowiada Twojemu sposobowi użytkowania. Duża rodzina korzystająca często z pralki lub zmywarki może uzasadnić dopłatę do wyższej klasy. W domku letniskowym albo przy rzadkim korzystaniu z urządzenia ważniejsza może być niska cena zakupu, o ile roczne zużycie nie jest nadmierne.
